OOP programlama nedir?

giriiş

Nesne yönelimli programlama (OOP), yazılım tasarımını fonksiyonlar ve mantık yerine veri veya nesneler etrafında düzenleyen bir bilgisayar programlama modelidir. Nesne, benzersiz özelliklere ve davranışa sahip bir veri alanı olarak tanımlanabilir.

Nesne Yönelimli Programlama (OOP), geliştiricilerin işlemek istedikleri nesnelere odaklanır; bunları işlemek için gereken mantık yerine. Bu yaklaşım, büyük, karmaşık ve aktif olarak güncellenen veya bakımı yapılan yazılımların programlanması için uygundur. Bu, üretim ve tasarım uygulamalarının yanı sıra mobil uygulamaları da içerir. Örneğin, OOP, sistem simülasyon yazılımları üretmek için kullanılabilir.

Nesne yönelimli bir programın organizasyonu, projelerin gruplara ayrıldığı işbirlikçi geliştirme için de bu yöntemi kullanışlı hale getirir. Nesne yönelimli programlamanın (OOP) ek avantajları arasında kodun yeniden kullanılabilirliği, ölçeklenebilirlik ve verimlilik yer alır.

Nesne yönelimli programlamada (OOP) ilk adım, programcının işlemek istediği tüm nesneleri toplamak ve bunların birbirleriyle nasıl ilişkili olduğunu belirlemektir; bu uygulamaya veri modelleme denir.

Nesne örnekleri, isim ve adres gibi niteliklerle tanımlanan bir insan gibi fiziksel varlıklardan, widget'lar gibi küçük bilgisayar programlarına kadar uzanabilir.

Bir nesne tanındığında, içerdiği veri türünü ve onu işleyebilecek mantıksal dizileri tanımlayan bir nesne sınıfıyla etiketlenir. Her bir mantıksal dizi, bir yöntem olarak bilinir. Nesneler, mesaj adı verilen iyi tanımlanmış arayüzlerle iletişim kurabilir.

Nesne yönelimli programlamanın yapısı nasıldır?

Nesne yönelimli programlamanın yapısı veya yapı taşları şunları içerir:

Sınıflar, bireysel nesneler, özellikler ve yöntemler için bir taslak görevi gören kullanıcı tanımlı veri türleridir.
Nesneler, belirli bir şekilde tanımlanmış verilerle oluşturulan bir sınıfın örnekleridir. Nesneler, gerçek dünya nesnelerine veya soyut bir varlığa karşılık gelebilir. Bir sınıf ilk tanımlandığında, tanımlanan tek nesne açıklamadır.
Metotlar, nesnelerin gerçekleştirebileceği işlevlerdir. Bir nesnenin davranışlarını tanımlayan bir sınıf içinde tanımlanırlar. Bir sınıf tanımındaki her metot, bir örnek nesneye referansla başlar. Ayrıca, bir nesne içindeki alt yordamlara örnek metotlar denir. Programcılar, bir nesnenin işlevselliğini korumak veya yeniden kullanılabilirliğini sağlamak için metotları kullanırlar.
Nitelikler, bir nesnenin durumunu temsil eder. Başka bir deyişle, sınıfları ayıran özelliklerdir. Nesnelerin, nitelikler bölümünde depolanan verileri vardır. Sınıf nitelikleri, sınıfın kendisine aittir ve sınıf şablonunda tanımlanır.

OOP'nin temel prensipleri nelerdir?

Kapsülleme. Kapsülleme ilkesi, tüm önemli bilgilerin bir nesne içinde bulunduğunu ve yalnızca seçili bilgilerin açığa çıktığını belirtir. Her nesnenin uygulaması ve durumu, tanımlanmış bir sınıfta gizli tutulur. Diğer nesnelerin bu sınıfa erişimi veya değişiklik yapma yetkisi yoktur. Yalnızca genel işlev veya yöntemlerden oluşan bir listeyi çağırabilirler. Bu veri gizleme özelliği, uygulamanın güvenliğini artırır ve istenmeyen veri bozulmalarını önler.
Soyutlama. Nesneler, yalnızca diğer nesneler tarafından kullanılmaya uygun iç mekanizmaları açığa çıkarır ve gereksiz uygulama kodlarını gizler. Türetilmiş bir sınıf, işlevselliğini genişletebilir. Bu kavram, geliştiricilerin zaman içinde daha fazla değişiklik veya ekleme yapmasını kolaylaştırabilir.
Kalıtım. Sınıflar, diğer sınıflardaki kodları ve özellikleri yeniden kullanabilir. Nesneler arasında ilişkiler ve alt sınıflar atanabilir, böylece geliştiriciler benzersiz bir hiyerarşiyi korurken ortak mantığı yeniden kullanabilirler. Kalıtım, veri analizini sorunsuz hale getirerek geliştirme süresini kısaltır ve daha yüksek bir doğruluk düzeyi sağlar.
Çok biçimlilik. Nesneler, davranışları paylaşacak şekilde tasarlanmıştır ve birden fazla biçim alabilir. Program, o nesnenin ana sınıftan her uygulaması için hangi anlamın veya kullanımın gerekli olduğunu belirleyerek, yinelenen kod ihtiyacını azaltır. Ardından, ana sınıfın işlevselliğini genişleten bir alt sınıf oluşturulur. Çok biçimlilik, farklı nesne türlerinin bir arayüzden geçmesini sağlar.
Sözdizimi. Bu, bir programlama dilinde kelimelerin ve noktalama işaretlerinin nasıl düzenleneceğini tanımlayan kurallar kümesidir.
Bağlantı. Bu, yazılım öğelerinin birbirine ne ölçüde bağlı olduğunu gösterir. Örneğin, bir sınıf özelliklerini değiştirirse, diğer tüm sınıflar da değişir.
İlişkilendirme. Bu, bir veya daha fazla sınıf arasındaki ilişkidir. İlişkilendirmeler bire bir, çoktan çoğa, birden çoğa veya çoktan bire olabilir.

Nesne yönelimli programlama dillerine örnekler nelerdir?

Simula ilk nesne yönelimli programlama dili olarak kabul edilse de, günümüzde birçok başka programlama dili OOP ile birlikte kullanılmaktadır. Ancak bazı programlama dilleri OOP ile diğerlerinden daha iyi uyum sağlar. Örneğin, saf OOP dilleri olarak kabul edilen programlama dilleri her şeyi bir nesne olarak ele alır. Diğer programlama dilleri ise öncelikle OOP için tasarlanmıştır, ancak bazı prosedürel işlemler de içerir. En popüler programlama dillerinden bazıları OOP için veya OOP düşünülerek tasarlanmıştır.

Örneğin, popüler saf OOP dilleri şunlardır:

Yakut
Scala
Yeşim
Zümrüt

Öncelikle OOP için tasarlanmış programlama dilleri şunlardır:

Cava
Python
C++

OOP ile eşleştirilebilen diğer programlama dilleri şunlardır:

Visual Basic .NET.
PHP
JavaScript

OOP'nin faydaları nelerdir?

OOP'nin faydaları şunlardır:

Modülerlik. Kapsülleme, nesnelerin kendi kendine yetebilmesini sağlayarak hata ayıklamayı ve işbirlikçi geliştirmeyi kolaylaştırır.
Kodun yeniden kullanılabilirliği, kalıtım yoluyla yeniden kullanılabilir; bu da bir ekibin aynı kodu birden fazla kez yazmasına gerek kalmaması anlamına gelir.
Üretkenlik. Programcılar, birden fazla kütüphane ve yeniden kullanılabilir kod kullanarak yeni uygulamaları hızla oluşturabilirler.
Kolayca genişletilebilir ve ölçeklenebilir. Programcılar sistem fonksiyonlarını bağımsız olarak uygulayabilirler.
Güvenlik. Kapsülleme ve soyutlama kullanılarak karmaşık kodlar gizlenir, yazılım bakımı kolaylaştırılır ve İnternet protokolleri korunur.
Esneklik. Çok biçimlilik, bir fonksiyonun yerleştirildiği sınıfa uyum sağlamasını sağlar. Farklı nesneler de bir arayüzden geçebilir.
Kod bakımı: Bir sistemin parçaları, büyük ayarlamalar yapmaya gerek kalmadan güncellenebilir ve bakımı yapılabilir.
Daha düşük maliyet. Bakım kolaylığı ve yeniden kullanılabilirlik gibi diğer avantajlar, geliştirme maliyetlerini azaltır.

OOP'ye Yönelik Eleştiriler

Geliştiriciler, nesne yönelimli programlama modelini çeşitli nedenlerle eleştirmektedir. En büyük endişe, Nesne Yönelimli Programlama'nın (OOP) yazılım geliştirmenin veri bileşenine çok fazla vurgu yapması ve hesaplamalara veya algoritmalara yeterince odaklanmamasıdır. Ayrıca, Nesne Yönelimli Programlama (OOP) kodunun yazılması daha karmaşık olabilir ve derlenmesi daha uzun sürebilir.

Diğer yaygın eleştiriler arasında, kalıtımın kırılgan temel sınıflar gibi dezavantajlara sahip olması yer alır. Ayrıca, nesneler bazen izole edildiklerinde daha net görünürken, gerçek bir uygulamada çalışırken anlaşılması daha zordur.

Alternatif OOP yöntemleri şunlardır:

Fonksiyonel programlama: Telekomünikasyon ve hata toleranslı sistemlerde kullanılan Erlang ve Scala gibi dilleri kapsar.
Yapılandırılmış veya modüler programlama. PHP ve C# gibi dilleri kapsar.
Emirsel Programlama (OOP)'ye alternatif olan bu programlama dili, modellerden ziyade işlevselliğe odaklanır. Emirsel programlama dilleri arasında C++ ve Java bulunur.
Bildirimsel programlama Bu programlama stili, istenen görevin veya sonucun ne olduğuna dair ifadeler içerir, ancak bunlara nasıl ulaşılacağına dair ifadeler içermez. Bildirimsel programlama dilleri arasında Prolog ve Lisp bulunur.
Daha çok biçimsel mantığa dayanan ve Prolog gibi dilleri kullanan mantık programlama, bir problem alanıyla ilgili gerçekleri veya kuralları ifade eden bir dizi ifade içerir. Kural tabanlı mantıksal sorgulardan faydalanabilecek görevlere odaklanır.

Sonuç

Çoğu gelişmiş programlama dili, geliştiricilerin modelleri birleştirmesine olanak tanır çünkü farklı programlama yöntemleri için kullanılabilirler. Örneğin, JavaScript ve Scala, Nesne Yönelimli Programlama (OOP) ve fonksiyonel programlama için kullanılabilir.